donderdag 26 augustus 2010

Aanwinsten augustus 2010

Op de voorlopig laatste aanwinstenlijst van de Nationaal Archief bibliotheek vind je relatief veel overzeese geschiedenis. De ontbrekende TANAP-delen zijn eindelijk binnen (dankzij plezierig contact met Leiden) en collega L. bracht een kopie van een in Nederland niet aanwezig Indiaas rapport over archieven over de Oost aanwezig in het Nationaal Archief.

De middeleeuwen zijn ook redelijk vertegenwoordigd dit keer, met de herziene editie van 'Graven van Holland' en het liber alumnorum Wim Blockmans dat gaat over de Nederlanden van 1250-1650; collega Yvonne Bos heeft daar ook een bijdrage aan geleverd.

Ook ben ik nog achter wat literatuur aangegaan waarvoor de auteurs gebruikt hebben gemaakt van de bronnen uit het Nationaal Archief. Aan te raden is 'De handelsreiziger van de Nederlandsche Cocaïne Fabriek' van Conny Braam. Interessant vanwege de beschrijving van de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog en de actuele link met de voorgenomen sluiting van de pil-fabriek in Oss.

En als laatste wil ik nog de geactualiseerde versie van 'Soldaten overzee : aanwijzingen voor het doen van onderzoek naar officieren en personeel van het KNIL en het leger in West-Indië' noemen en het boek met verhalen van Nederlanders in vreemde krijgsdienst 'Soldaat voor een ander'.

Kortom, weer genoeg interessants om in ogenschouw te nemen!

woensdag 4 augustus 2010

Afscheid: van Nationaal Archief naar NIOD

Ik ga het Nationaal Archief verlaten. In september begin ik bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) als vakreferent/informatiespecialist. Al had ik bij het Nationaal Archief bij wijze van spreken tot mijn pensioen willen blijven werken, werken in je woonplaats bij zo'n mooi onderzoeksinstituut als het NIOD met weer nieuwe dingen om aan te werken was een kans die ik niet kon laten liggen.

Ja, en wat moet er dan allemaal gebeuren voor je weggaat? Ik stort me nu op de 'losse eindjes' zodat mijn opvolger niet met onduidelijke dingen te maken krijgt en tegelijkertijd gaat het gewone werk ook gewoon door. Druk dus...

Wat zijn die losse eindjes? Het oplossen van nijpende onvolkomenheden in de catalogus bijvoorbeeld (het niet altijd kunnen aanvragen van artikelen en losse tijdschriftbanden) Check, de artikelen kunnen weer worden aangevraagd. Verwerken van grotere schenkingen, zoals de collectie Financiën (check) en de bibliotheek van de Archiefschool (volgende week). Maar ook het laten inlezen van de lenergevens uit ABS-Archeion naar het bibliotheeksysteem zodat bezoekers zich niet apart voor bibliotheekgebruik hoeven in te schrijven, wil ik goed hebben voor ik wegga. En wat gebeurt er met dit blog en NAlibrary op Twitter? Draag ik die over, is het iets van mij persoonlijk?

Of ik op korte termijn opgevolgd zal worden is nog niet duidelijk. Men is druk bezig iemand te vinden, wat lastig is omdat het Nationaal Archief als agentschap van het ministerie van OCW in principe een vacaturestop heeft.

Ik kan mijn functie echter aan iedere bibliothecaris/historicus aanraden! De bibliotheekcollectie van het Nationaal Archief is inhoudelijk rijk, je ontdekt er iedere week iets nieuws in, er zijn nog duizenden dingen mee te doen die je ook zelf kunt/moet initiëren, op de nieuwe site van het Nationaal Archief komt de bibliotheek straks beter in beeld, de collega's (ook in den lande) zijn leuk, de archiefcollectie is prachtig. Kortom....

Aanwinsten juli 2010

Er lag al zes jaar (...) een pluk geschenken te wachten die ik in juli eindelijk heb verwerkt. In 2004 werd de bibliotheek van het ministerie van Financiën namelijk opgeheven en wij mochten daar de krenten uit de pap komen pikken. Omdat ik in die tijd bijna met zwangerschapsverlof ging, was er niet veel tijd om heel nauwkeurig alles na te gaan maar er is toch veel leuks onze kant op gekomen (dankzij mijn collega K.). Zoek maar eens in onze bibliotheekcatalogus op de zoekterm collectie Financiën. Vandaar op de aanwinstenlijst van juli 2010 veel ouder materiaal over o.a. Nederlands-Indië en het muntwezen.

Op de aanwinstenlijst ook actueler moois. Mijn favoriet: Sailing for the East, over de perkamenten zeekaarten van de VOC. Daarnaast o.a. een boek over de emigratie naar de Verenigde Staten in relatie tot het geloof van de emigranten en een boek over de besluitvorming rond de wetten voor oorlogsslachtoffers.

Voor het volledige overzicht, vind je hier de aanwinstenlijst van juli.

dinsdag 3 augustus 2010

'Erfgoedbibliotheek' is niet Vlaams

Vóór de FARO bijeenkomst 'Erfgoedbibliothecaris gezocht! Over competenties voor het beheren van erfgoedcollecties in bibliotheken' had ik er nog nooit van gehoord, van 'erfgoedbibliotheek'. Eerlijk gezegd dacht ik dat het een typisch Vlaamse term was... Maar wat blijkt, de term bleef terugkomen in bijna alle bijeenkomsten die ik afgelopen juni bezocht.

Ging het in Brussel nog om bibliotheken met oude drukken of ander bijzonder materiaal zoals handschriften, kaarten en atlassen (dus verschuiving van 'bijzondere collecties' naar 'erfgoedcollecties'), bij de DEN- en VGI-studiemiddag 'e-lezen en e-boeken in de erfgoedsector' werd de erfgoedbibliotheek afgezet tegen de digitale bibliotheek; bibliotheken worden boekenmuseum dankzij de e-reader, zoiets.

Bij de conferentie over de toekomst van de gespecialiseerde wetenschappelijke bibliotheek georganiseerd door NCB Naturalis werd er gediscusseerd over drie vragen: 1. Hebben wetenschappers nog een bibliothecaris nodig? 2. Hebben papieren erfgoedcollecties nog toekomst? 3. Is er nog toekomst voor een all round wetenschappelijke erfgoedbibliotheek? Op zich al heel prikkelende vragen waar ik nu niet op in ga, maar weer 'erfgoedbibliotheek'; nu meer in de betekenis van gespecialiseerde bibliotheek.

Ik weet het niet met die term, maar het is wel interessant om te zien hoe terminologie verandert. Een beetje te vergelijken met hoe een paar jaar geleden archieven, museum-objecten en gebouwen plotseling allemaal 'cultureel erfgoed' genoemd werden.

dinsdag 6 juli 2010

Aanwinsten juni

Zoals aangekondigd deze maand veel boeken over de Tweede Wereldoorlog op de aanwinstenlijst. De boeken gaan o.a. over Nederlandse artsen in WOII, de sportbeoefening in WOII, verraadster Adriana Valkenburg, verzetsheld Pim Boellaard en over hoe wij ons de Tweede Wereldoorlog herinneren.

Ook over overzeese geschiedenis is veel binnengekomen: over troostmeisjes in Indonesië, het boek van Griselda Molemans over Afrikaanse KNIL-soldaten, en een overzicht van verscheepte contractarbeiders uit China (Macao, Hongkong) naar Suriname 1858-1869. Verder hebben we nu binnen het Nationaal Archief online toegang tot de digitale editie van het tijdschrift Itinerario.

De archivarissen onder ons kunnen over zichzelf lezen in het tiende SAP-jaarboek dat gaat over competenties en andere (on)deugden van de archivaris.

Nog iets anders: ik draaide gister de aanvraag-statistieken voor het eerste half jaar van 2010 uit. Wat bleek, de medewerkers van het Nationaal Archief plaatsten stabiel hetzelfde aantal aanvragen als in 2009 (NB het zgn. 'inkijk'-gebruik van medewerkers wordt niet gemeten), maar de bezoekers vroegen bijna driehonderd publicaties meer aan dan vorig jaar! Van 360 aanvragen naar 650, bijna een verdubbeling. De bezoekers hebben de Nationaal Archief bibliotheek blijkbaar gevonden. Ben ik heel blij mee!

maandag 21 juni 2010

Archieven in literatuur: Saramago's Alle namen

En helemaal achterin zit, apart en in zijn eentje, zoals het hoort, de archivaris, die in de dagelijkse omgang chef wordt genoemd.

Afgelopen vrijdag overleed de Portugese auteur José Saramago.  Zijn boek 'Alle namen' speelt zich af op het zgn. Algemeen Archief van de Burgerlijke Stand. Op LibraryThing vind je de omslagen en reviews van lezers.

Kort gezegd gaat het boek over de, in eerste instantie, brave ambtenaar José van het Algemeen Archief. José verzamelt krantenknipsels over beroemde mensen. Hij woont in een huisje dat tegen het archief aangeplakt is en ook een deur naar het archief bevat. 's Nachts verschaf hij zich stiekem toegang tot het archief om zijn verzameling aan te vullen met de officiële gegevens uit de kaartenbakken. Op een nacht heeft hij per ongeluk de geboorte-akte van een onbekende vrouw meegenomen. José wil een reconstructie van het leven van deze vrouw maken. Hierbij overtreedt hij de regels en doet zich stoerder voor dan je van hem gewend bent.

De beschrijving van het archief is prachtig. Een hiërarchische personele bezetting en een doolhof van kaartenbakken om letterlijk in te verdwalen. Sinds een freelance onderzoeker uitgedroogd en verzwakt tussen de bakken is teruggevonden (hij had in zijn wanhoop enorme hoeveeelheden papier gegeten), mogen alleen ambtenaren het kaartenbakken-labyrint nog in. Let wel, hierbij is het gebruik van de draad van Ariadne voortaan verplicht.

Kortom, misschien een leuke titel om kado te doen aan bijvoorbeeld een collega die met pensioen gaat ;-). Mocht je iets anders van Saramago willen lezen: 'Stad der blinden' vond ik erg indrukwekkend (maar gaat niet over archieven...).

donderdag 10 juni 2010

Bibliotheken en Twitter: must of hype?

Dinsdagavond was ik in Rotterdam voor een bijeenkomst over bibliotheken en Twitter. Leuk om eens de mens achter de Twitteraccounts die je volgt te zien!

Wilma van den Brink, fervent twitteraar, o.a. als JeBibliotheek, bracht leuke cijfers. Bijvoorbeeld dat in Nederland 114 bibiotheken twitteren, waarvan 75% minder dan 30 tweets per maand stuurt. Gemiddeld heeft een bibliotheek 150 followers maar tegelijkertijd heeft 50% van de twitterende bibliotheken minder dan 80 followers. Dat komt door een aantal bibliotheken met veel volgers, zoals de bibliotheek van het Vredespaleis (1449 volgers) en DOK Delft (1033 volgers).

Wat ik het interessantste aan Wilma's presentatie vond, was haar uiteenzetting over hoe het doel waarvoor je Twitter inzet, je strategie en tijdsinvestering bepaalt. Twitter je uit marketing-oogpunt (naamsbekendheid, klantenkring opbouwen, attendering, meer traffic naar je website) dan is je strategie dat je veel tweets stuurt, voor veel followers zorgt (groepen vinden en volgen) en dat je in veel lijstjes komt. De tijdsinvestering hoeft niet zo groot te zijn.
Twitter je met als doel klantenbinding (doelgroep leren kennen, input voor diensten/produkten, verzamelen van meningen over je organisatie), dan kost het meer tijd. Je volgt veel mensen en volgt followers terug, je stelt vragen en je maakt het persoonlijk door te laten zien dat er een mens achter de instellingstwitter zit (bijvoorbeeld door je naam op te nemen bij de bio-gegevens rechsboven). Een goed voorbeeld hiervan is Museum Boerhaave.
Wil je via Twitter je netwerk en kennis opbouwen/uitbreiden, twitter dan onder een persoonlijk account, stel vragen, twitter met collega's, leg lijsten aan.

Het doel en strategie van NAlibrary blijken dus te liggen bij marketing en een beetje klantenbinding en netwerk. Toch leuk om beredeneerd te hebben waarom je twittert ;-) en vervolgens na te denken of je misschien andere doelen wilt nastreven.

De tweede lezing was van Judith Pietersma die voor de Openbare Bibliotheek Rotterdam twittert onder de naam bieb010. Haar presentatie op de papieren flip-over was bijna hilarisch. Bieb010's doel was marketing en klantenbinding. Judith zoekt actief naar Rotterdammers en gaf leuke voorbeelden over haar volgers en hoe ze die benadert.

Daarna hadden we nog kort contact met Michael Porter in Amerika, alias Libraryman. Hij schat dat ongeveer 5-10% van de Amerikaanse bibliotheken twittert; tot nu toe heeft hij er 700 getraceerd. Als voorbeeld van een bibliotheek die Twitter goed inzet, noemde hij de Columbus Library.

Wil je nog meer lezen over twitterende bibliotheken, lees dan het artikel dat Alice de Jong van de Vredespaleisbibliotheek ruim een jaar geleden schreef op Informatie Professional.

En ja, must of hype? Onder de deelnemers was het antwoord vrij duidelijk. We zijn de hype allang voorbij. Op de terugweg in de trein veel sterke Twitter-verhalen met @wbk500 en @Immek :-)